Η ώρα να θέσουμε όλα τα ερωτήματα

Το κείμενο είναι αφιερωμένο στη μνήμη τριών εργαζομένων που, για λόγους ανωτέρας βίας, δεν μπόρεσαν να συμμετάσχουν στην μεγαλύτερη, ίσως, απεργιακή διαδήλωση από την Μεταπολίτευση, και που έχασαν τη ζωή τους άδικα: από ένα δολοφονικό παιχνίδι με τη φωτιά ομάδας διαδηλωτών, με τους οποίους η Αριστερά δεν μπορεί παρά να είναι απέναντι. Το κείμενο αφιερώνεται επίσης στη μνήμη όσων έχασαν τη ζωή τους σε εργατικά ατυχήματα την τελευταία δεκαετία και τέλος, σε όσους φοβούνται πως, αν δεν αγωνιστούν σήμερα, η ζωή τους θα αξίζει στο εξής όλο και λιγότερο να τη ζουν.

Η ΩΡΑ ΝΑ ΘΕΣΟΥΜΕ ΟΛΑ ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Στο τρένο προς Βικτώρια συζητάμε με το Νίκο. Παρατηρεί πως τον τελευταίο καιρό γίνεται όλο και πιο δύσκολο για στελέχη του ΠΑΣΟΚ να κυκλοφορούν στο δρόμο χωρίς κάποιος να στραφεί εναντίον τους για τα πεπραγμένα των τελευταίων εφτά μηνών.  Κι όμως, πάνε μόλις εφτά μήνες από τότε που το ΠΑΣΟΚ κέρδισε τις εκλογές με 10 μονάδες διαφορά απ’τη ΝΔ.

Λίγα μόλις λεπτά αργότερα, και μπαίνοντας στην Πατησίων, στο ύψος του Πεδίου του Άρεως, βλέπουμε την εξέδρα όπου πρόκειται να μιλήσει ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ: είναι ‘περικυκλωμένη’ από κάγκελα. Κι όμως, στο μόλις προ διμήνου συνέδριο της ΓΣΕΕ, η παράταξη του Γ. Παναγόπουλου αναδείχτηκε αυτοδύναμη. Προς τι ο φόβος;

Η ώρα είναι ήδη περασμένες 11. Ο κόσμος που έχει μαζευτεί στην Πατησίων είναι περίπου ο τριπλάσιος απ’αυτόν της Πρωτομαγιάς την ίδια ώρα -και συνεχίζει να μαζεύεται: υπάλληλοι του Ταχυδρομείου με κίτρινες σημαίες, εργαζόμενοι στο ΚΕΘΕΑ, πασόκοι της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, μέλη των Οικολόγων Πρασίνων, δήμαρχοι που εκλέγονται με τη Νέα Δημοκρατία, μεσήλικες συνταξιούχοι που έχουν σταματήσει να κατεβαίνουν σε πορείες εδώ και πολλά χρόνια, είναι όλοι στο ραντεβού των 11 και, όσο περνάει η ώρα, στριμώχνονται όλο και περισσότερο με αριστερούς και αριστεριστές. Reclaim the street δεν το λένε αυτό;

Ο περίβολος και το καφέ του Μουσείου έχουν κατακλυστεί από κόσμο και μέχρι τη μιάμιση έχεις την εντύπωση ότι δεν υπάρχει λόγος να ξεκινήσουν τα τελευταία μπλοκ: η συγκέντρωση έχει φτάσει ήδη στο Σύνταγμα και κάποιος μου λέει πως, αν δεν αποδοκιμαζόταν από εργαζόμενους, ο Παναγόπουλος ήταν έτοιμος να ανακοινώσει και νέα κινητοποίηση γι’ αύριο. Οι δημοσιογράφοι των ευρωπαϊκών καναλιών θά’χουν πολλή δουλειά.

Τι θα μπορούσε να σταματήσει αυτόν τον κόσμο; Από την τελευταία φορά που αναρωτιόμουν πέρασε ενάμισης χρόνος.

Γύρω στις δύο παρά ξεκινάνε, τελικά, και οι εναπομείναντες. Οι πληροφορίες λένε πως στο Σύνταγμα υπάρχουν συγκρούσεις και πολύ δακρυγόνο, καθώς διαδηλωτές επιχειρούν να μπουν στη Βουλή.

«Να μπούν στη Βουλή»;! Ποιοι; Οι πληροφορίες είναι συγκεχυμένες: άλλοι λένε ότι είναι το ΚΚΕ, άλλοι λένε για συνδικαλιστές και άλλοι για λαϊκο-πασόκους που βρίζουν «λαμόγια» τους βουλευτές και ζητάνε «να καεί το μπουρδέλο».

«Να μπούν στη Βουλή»;! Κι αν μπουν, μετά τι; Το ερώτημα παραμένει, μέχρι που τα μπλοκ φτάνουν στα Χαυτεία, οπότε και συναντιούνται μ’ αυτούς που επιστρέφουν απ’ το Σύνταγμα και προειδοποιούν πως δεν είναι καλή ιδέα να πορευτεί κανείς ως εκεί χωρίς περιφρούρηση.

Κατά τις δύο περίπου, το δακρυγόνο αρχίζει να μυρίζει εντονότερα. Απ’τα στενά κάθετα στη Σταδίου βλέπουμε συγκρούσεις με ΜΑΤ που εκτυλίσσονται στην Πανεπιστημίου. Λίγα λεπτά αργότερα, οι σειρήνες της Πυροσβεστικής ζητούν χώρο στην άνοδο, στα δεξιά του δρόμου: μερικά μέτρα μετά την Κλαυθμώνος, κάποια κτίρια καπνίζουν, ενώ άνθρωποι είναι ανεβασμένοι στην ταράτσα. Εντάξει, όμως: η Πυροσβεστική φτάνει γρήγορα. Όλα καλά.

Όλα;

Τρία τέταρτα μετά, το πρώτο τηλέφωνο ισχυρίζεται πως όχι. «Υπάρχει νεκρός;«. Τα επόμενα απαντούν στο πρώτο: ναι. Αλλάζουν, μάλιστα τον αριθμό σε πληθυντικό -δύο, τρεις τέσσερις-, επικαλούμενα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία. Είναι αλήθεια και είναι η χειρότερη δυνατή αλήθεια. Δεν είναι η μόνη.  Ακολουθούν, η εισβολή ΜΑΤ στο Στέκι Μεταναστών, το σπάσιμο των γραφείων του Δικτύου, το άγριο ξύλο στη Ζαϊμη, η καταγγελία ότι οι εργαζόμενοι στη MARFIN ήταν κλειδωμένοι, η καταγγελία του ΚΚΕ ότι ακροδεξιοί μπήκαν στα μπλοκ του προσποιούμενοι τα μέλη του ΠΑΜΕ.

Τι θα μπορούσε να σταματήσει αυτόν τον κόσμο; Από την τελευταία φορά που αναρωτιόμουν είχαν περάσει μόλις μερικές ώρες.

***

Ο Μάνος παρατηρεί μισοαστεία-μισοσοβαρά ότι, αν αυτές οι δεκάδες χιλιάδες κόσμου -που δεν ανήκουν στην Αριστερά και που είχαν να κατέβουν στους δρόμους απ’το Ασφαλιστικο του Γιαννίτση, το 2001-, αν αυτοί ηττηθούν στο δρόμο, θα ξανακάνουν να κατέβουν άλλη μια δεκαετία. Ο ΣΚΑΪ διακόπτει την απεργία και επιβεβαιώνει ότι υπάρχουν νεκροί. Νεκροί, σε μια διαδήλωση που, κατά τη γνώμη του, είχε 25.000. Με τον Πέτρο συμφωνούμε ότι η ανεμελιά της γενιάς που μεγάλωσε στη  συναίνεση της δεκαετίας του ’80 τελειώνει εδώ, και τελειώνει βίαια. Πόσο έτοιμοι είμαστε γι’αυτό; Δυσάρεστη ερώτηση, δυσάρεστη απάντηση. Πόσο βίαια; Χωρίς την παραμικρή σύσπαση στο πρόσωπό του, ο Σμιτ θα απαντούσε πως κυρίαρχος είναι αυτός που ορίζει την κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

***

Τα κανάλια μιλούν για δολοφονία, προσκομίζοντας μαρτυρίες ότι αυτοί που πέταξαν τις μολότοφ στην τράπεζα, γνώριζαν πως μέσα υπήρχαν άνθρωποι. Είναι αλήθεια; Η απάντηση δεν αθωώνει κανέναν και δεν φέρνει πίσω τους νεκρούς. Όπως δεν τους φέρνει η θεατρινίστικη πλειοδοσία τηλεπαρουσιαστών σε βάρος του ΚΚΕ, που εμμέσως  το κατηγορούν για ηθική αυτουργία – ακριβώς όπως η MARFIN. Στην ανοίκεια πολιτική ανακοίνωσή της, η τράπεζα του ελευσόμενου Σωτήρα Α. Βγενόπουλου δεν κατηγορεί απλώς την Αριστερά: επιχειρεί την απονομιμοποίηση ολόκληρου του πολιτικού συστήματος, ακριβώς στο ίδιο τάιμινγκ με τα ΜΜΕ. Αυτουργία υπαινίσσονται (ή καταλογίζουν ευθέως στην Αριστερά) και εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ, με πρώτον τον αρχηγό του: τον πρωθυπουργό. Η ακροδεξιά, πάλι, μιλάει για ‘στάση’ και, για πρώτη φορά έπειτα από χρόνια, το ΚΚΕ μιλάει για ακροδεξιά.

Ένας Δεκέμβρης μες τον Μάη; Όχι ακριβώς. Στο στόχαστρο αυτή τη φορά βρίσκεται το ΚΚΕ, ο δημόσιος πρωτοκατήγορος του Δεκέμβρη, το δε τρομολαγνικό ρεσιτάλ και η συκοφαντία των ΜΜΕ είναι και πάλι εδώ, όμως αυτή τη φορά έχουν όριο: αυτό που τους θέτουν οι εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές σε όλη τη χώρα -κόσμος υπερπολλαπλάσιος του Δεκέμβρη, ενταγμένοι και επισφαλείς, με διεκδικήσεις σαφώς πιο ορατές, κατανοητές και αποδεκτές και  ρεπερτόρια δράσης κατά κανόνα πιο νομιμοποιημένα και στους εκτός δρόμου.

Υπάρχει και μια τρίτη διαφορά: ο διάχυτος αντικοινοβουλευτισμός. Κι εδώ τα πράγματα είναι σοβαρά. Το «να καεί, να καεί το μπουρδέλο η Βουλή» δεν ήταν επίδειξη επαναστατικότητας από εικοσάρηδες, αλλά το σύνθημα που διάλεγαν οργισμένοι πενηντάρηδες, επιτιθέμενοι στα ΜΑΤ και επιχειρώντας να μπουν στο κτίριο της Βουλής για να «περιποιηθούν τα λαμόγια».

Γιατί, όμως, είναι πιο σοβαρά τα πράγματα; Νομίζω για τρεις λόγους:

1. Οι «πολιτικοί», δηλαδή οι βουλευτές και τα κόμματα («όλα τα κόμματα», σύμφωνα με το 60% των ερωτώμεων σε σχετική δημοσκόπηση) είναι οι πιο ορατοί, δηλαδή οι «πιο» με-σάρκα-και-οστά υπεύθυνοι για την οικονομική κατάσταση: την ίδια στιγμή, όσοι κέρδισαν από τις αποφάσεις τους είναι αόρατοι, εξ ου και ξεφεύγουν από τις άγριες διαθέσεις των διαδηλωτών.

2. Αν και μοναδικοί αποδέκτες της οργής, τα περίφημα «λαμόγια» (κι αυτό όσο κι αν η Αυριανή, ο ΛΑ.Ο.Σ, το troktiko και το EXTRA-3 επιμένουν να το ξεχνούν), συμβαίνει να έχουν τη συγκατάθεση μερικών εκατομμυρίων εκλογέων επί 36 χρόνια. Ποιος θα τους αντικαταστήσει και με ποιους τρόπους θα μπορέσει αυτός να αποσπάσει τη συγκατάθεση που απολαμβάνουν ως σήμερα τα κόμματα του πολιτικού συστήματος;

3. Η ερώτηση συνήθως ξεφεύγει από την προσοχή, γιατί η συγκεκριμένη συγκατάθεση είναι μια ιδιότυπη -δηλαδή λειψή- συγκατάθεση. Λίγο μετά τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου και τη νίκη του ΠΑΣΟΚ με διαφορά 10 μονάδων από τη ΝΔ, ο Μ. Ψημίτης σημείωνε στην Εποχή: «για λόγους ποσοστού αποχής (περίπου 30%) και εκλογικού νόμου (άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία με ποσοστό 44%), η ανάδειξη κυβέρνησης οφείλεται μαθηματικά στην επιλογή του 31% του εκλογικού σώματος [δηλαδή] στην επιλογή που έκανε το 26% των μελών της ελληνικής κοινωνίας» (ολόκληρο το άρθρο εδώ). Όμως, αν το 26% αποφασίζει για τον εαυτό του και ταυτόχρονα για το υπόλοιπο 74%, τότε προφανώς υπάρχει πολύ σοβαρό πρόβλημα: λέγεται κρίση νομιμοποίησης και σημαίνει ότι η ελληνική κοινωνία (ή πολύ μεγάλα τμήμητά της) είναι μπλοκαρισμένη, χωρίς διέξοδο. Για προφανείς λόγους, δε θέτουμε καν το ζήτημα της συμμετοχής στην κομματική ζωή του ΠΑΣΟΚ των μελών του (αριθμός μελών, τρόπος λήψης των αποφάσεων, σχέση κόμματος-κυβέρνησης).

Ας συνοψίσουμε. Η ρητορεία περί «εθνικής ενότητας»  και οι τηλεανοησίες του στυλ «δεν μπορεί τα ευρωπαϊκά κοινοβούλια να ψηφίζουν τα μέτρα για την Ελλάδα και να τα απορρίπτουν οι Έλληνες«*1 , έπεσαν στο κενό: το πλήγμα  που επιφέρουν τα μέτρα σε όσους ήδη τα έβγαζαν δύσκολα, είναι τόσο μεγάλο, που η πολιτική εκμετάλλευση της επώδυνης απώλειας τριών αθώων δε θα καθηλώσει τους εργαζόμενους, όπως θα ήθελε η κυβέρνηση. Το περιεχόμενο που θα πάρουν οι αντιδράσεις των τελευταίων, ωστόσο, πρέπει να μας απασχολήσει σοβαρά: ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι η διάχυτη αντικοινοβουλευτική διάθεση είναι σήμερα αριστερόστροφη (στο βαθμό που απαξιώνει τα δύο κόμματα που κυβερνούν απ’το ’74), δεν έχουμε καμία εγγύηση πως, η διαρκής πίεση στην Αριστερά και οι αδυναμίες της τελευταίας  δε θα σημάνουν ενίσχυση, σε επόμενη φάση, ενός απελπισμένου -και απελπιστικού- αντικοινοβουλευτισμού, επικίνδυνου, όπως ψυχρά μας βεβαιώνει ο «σύντομος» 20ος αιώνας.

Είμαστε ακόμα στην αρχή, δεν είμαστε, όμως, και στο μηδέν. Καλό είναι, λοιπόν, να θέτουμε από σήμερα τα ερωτήματα, ακόμα και εν γνώσει της αδυναμίας μας να  απαντήσουμε κάποια στην παρούσα φάση. Κι ας συμφωνήσουμε πως κάποια από τα ερωτήματα τίθενται και απαντιούνται ταυτόχρονα πράττoντας.

*1 Τα ευρωπαϊκά κοινοβούλια ψηφίζουν τα ίδια μέτρα και για τις χώρες τους χωρίς αντιδράσεις;

Advertisements

Περί theatrodromou
Το Θέατρο Δρόμου είναι ένας τρόπος να πεις όσα μπορούν να ειπωθούν με κείμενα, εικόνες και μουσικές.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: