Απλά, απλούστατα μαθήματα ταξικής πάλης

Στο κείμενό του «Τα δικαιώματα των αφεντικών και τα δικαιώματα των εργατών», που αναδημοσιεύει η Εποχή (5.9.2010) από το Il manifesto (μετάφραση: Τόνια Τσίτσοβιτς), o Γκουίντο Βιάλε εξηγεί γιατί η φράση «φθάνει η πάλη μεταξύ αφεντικών και εργατών» παίρνει έναν διαφορετικό τόνο, ανάλογα με το αν την προφέρει ένας εργάτης ή ένα αφεντικό.

Για τον Μαρκιόνε (Διευθύνοντα Σύμβουλο της Fiat), για τη Μαρτσεγκάλια (πρόεδρο του ιταλικού Συνδέσμου Βιομηχάνων) και για πολλούς άλλους που πήραν μέρος στη συνάντηση της Comunione e liberazione (καθολικό πολιτικό κίνημα) η ταξική πάλη είναι ένα κατάλοιπο ενός παρελθόντος που πρέπει να ξεπεραστεί, και το ίδιο πρέπει να γίνει και με τη συνδικαλιστική συγκρουσιακή αντίληψη ή την πάλη «μεταξύ εργατών και αφεντικών». Έτσι γίνεται πιο εύκολα κατανοητό πού στόχευαν οι τόσες πολεμικές εκ των υστέρων ενάντια στο ‘68 και στην καταστροφική του κουλτούρα. Όμως, όπως δίκαια σημείωνε ο Αντριάνο Σόφρι στο μικρό χώρο αλληλογραφίας του, η φράση «φθάνει η πάλη μεταξύ αφεντικών και εργατών» παίρνει έναν διαφορετικό τόνο, ανάλογα με το αν την προφέρει ένας εργάτης ή ένα αφεντικό.

Η πάλη των αφεντικών ενάντια στους εργάτες

Πράγματι, για πολλούς απ’ αυτούς εκείνο που είναι ξεπερασμένο ή που πρέπει να ξεπεραστεί είναι η πάλη των εργατών ενάντια στα αφεντικά, ή των εργαζομένων ενάντια στις επιχειρήσεις και στους επιχειρηματίες, γιατί η άλλη, η πάλη των αφεντικών ενάντια στους εργάτες είναι στο φόρτε της και πάει μια χαρά. Πώς αλλιώς να εξηγήσουμε, λοιπόν, την κατάσταση των χιλιάδων εργαζομένων που πετάχτηκαν στο δρόμο από –συχνά χρεοκοπημένα- αφεντικά, που οικειοποιήθηκαν μια επιχείρηση για να την καταστρέψουν ή για να την αναπροσαρμόσουν χάρη σε μηχανισμούς που τέθηκαν στη διάθεσή τους από το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο; Ή τις μετεγκαταστάσεις που έγιναν για να απελευθερωθούν από ένα πολύ ακριβό εργατικό δυναμικό; Ή τη διάδοση της επισφαλούς εργασίας που καταστρέφει κάθε δυνατότητα να δημιουργήσει κανείς μια ζωή και ένα μέλλον; Ή τη θεωρία του Τρεμόντι, σύμφωνα με την οποία η νομοθεσία για την ασφάλεια της εργασίας (Ν. 626) είναι πλέον απαράδεκτη για τις επιχειρήσεις, παρά το γεγονός ότι οι νεκροί από εργατικά ατυχήματα που έχουν επίσημα επιβεβαιωθεί είναι πάνω από χίλιοι το χρόνο, κι άλλοι τόσοι, ίσως και ακόμη περισσότεροι, είναι οι μη επιβεβαιωμένοι, επειδή πρόκειται για «λευκούς» θανάτους που προκαλούνται από τη «μαύρη» εργασία;

Η πολιτική και συνδικαλιστική συγκαταβατικότητα απέναντι στην απόλυτη κυριαρχία της επιχείρησης –που είναι η ιδεολογία που βρίσκεται πίσω από αυτές τις θέσεις – διαπότισε τόσο πολύ την κοινή αντίληψη ώστε στην αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων οι κορυφαίοι του χορού να μην αντιλαμβάνονται καν τι λένε. Ακούστε τον Μαρκιόνε στη συνάντηση του Ρίμινι: «Δε νομίζω ότι είναι τίμιο να χρησιμοποιείται το δικαίωμα των λίγων για να καταπατηθεί το δικαίωμα των πολλών». Σκεφτείτε ότι μιλάει για τους τρεις εργάτες που απέλυσε για αντίποινα ενάντια στη Fiom (το συνδικάτο εργατών μετάλλου που αντιστάθηκε στη συμφωνία με την εργοδοσία που καταργούσε βασικά εργατικά δικαιώματα), μα η ίδια φράση θα μπορούσε να αναγνωσθεί διαφορετικά.

Τα «δικαιώματα των λίγων» έναντι των αφεντικών

Ποια είναι τα «δικαιώματα των λίγων»; Δεν είναι τα δικαιώματα των αφεντικών του εργοστασίου; Ή μάλλον, των κύριων μετόχων (οι άλλοι είναι απλά «άμορφη μάζα») και των μάνατζερ που αυτοί επέλεξαν, οι οποίοι κερδίζουν, όλοι τους, εκατομμύρια ευρώ το χρόνο: 300-400 φορές παραπάνω από τους «πολλούς» που δουλεύουν γι’ αυτούς. Και ποιοι είναι οι «πολλοί» των οποίων τα δικαιώματα «καταπατήθηκαν» από τους «λίγους»; Είναι αυτοί που μια φρουρά απεργών ή μια συνέλευση τούς έπεισε να μην υποκύψουν στον εκβιασμό της επιχείρησης; Ή εκείνοι που «υπέκυψαν» και είπαν «ναι» σε ένα δημοψήφισμα υπό την απειλή να χάσουν για πάντα τη θέση εργασίας τους; Έχει και συνέχεια (εξακολουθεί να μιλάει ο Μαρκιόνε): «Η αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα δεν μπορεί να είναι αποκλειστική περιουσία τριών ατόμων. Είναι αξίες που πρέπει να υπερασπιστούμε και είναι αναγνωρισμένες για όλους». Βέβαια, η αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα κάποιων «τριών», για παράδειγμα του Μαρκιόνε, του Έλκαν και του Μοντετζέμολο, ή του Τρεμόντι (υπουργού Οικονομικών), του Σακόνι (υπουργού Εργασίας) και της κυρίας Μαρτσεγκάλια, δε φαίνεται να αμφισβητούνται. Τι να πει κανείς για τις χιλιάδες εργαζομένους που βρίσκονται αντιμέτωποι με την ανάγκη να αποδεχτούν απαράδεκτες συνθήκες εργασίας, αντίθετες με την αξιοπρέπειά τους (είναι δυνατό να υπάρχει «διάλειμμα για φαγητό» στο τέλος της βάρδιας, έπειτα από οκτώ ώρες δουλειάς σχεδόν χωρίς διαλείμματα; Και γιατί δεν τους αφήνουν να πάνε να φάνε στο σπίτι τους; Για να είναι έτοιμοι για τις υπερωρίες και για να μην υπάρχει σεβασμός των δικαιωμάτων τους (του αναμφισβήτητου δικαιώματός τους να εξασφαλίσουν ένα κουρέλι οικογενειακής ζωής ελεύθερο από βάρδιες και υπερωρίες ή του δικαιώματός τους να απεργήσουν).

Αυτή η ιστορία του τέλους της πάλης μεταξύ εργατών και αφεντικών, που μεγαλόστομα διατυμπανίζουν οι σημερινοί νικητές καταρρακώνοντας τα δικαιώματα των ηττημένων, θυμίζει, αν την εξετάσει κανείς σε βάθος, την ιστορία του «τέλους των ιδεολογιών». Στην πραγματικότητα, αυτή που εξαφανίστηκε από τα ραντάρ ήταν η σοσιαλιστική ιδεολογία, με την αναρχική και κομμουνιστική παραλλαγή της. Οι άλλες, όπως η φιλελεύθερη που μετατράπηκε σε νεοφιλελεύθερη και σε «ενιαία σκέψη» ζει και βασιλεύει (κι ας είναι πλέον ένας νεκρός που περπατάει). Και η κατήχηση της εκκλησίας, που μεταβλήθηκε σε καθολικό φονταμενταλισμό («δικαίωμα στη ζωή» ενάντια στα δικαιώματα των ζωντανών), επίσης.

Advertisements

Περί theatrodromou
Το Θέατρο Δρόμου είναι ένας τρόπος να πεις όσα μπορούν να ειπωθούν με κείμενα, εικόνες και μουσικές.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: