Μπορούμε να δουλέψουμε μέσα στην κρίση αλλιώς;

Το “background

Γνωρίζουμε ήδη τα οικονομικά μέτρα, ξέρουμε τους αριθμούς, γνωρίζουμε ή φανταζόμαστε τις συνέπειες: ανεργία στο 12% με «προοπτική» για 20%, 1 στους τρεις νέους άνεργος, η «γενιά των 700» ξαναβαφτίζεται «γενιά των 540», οι 2 εκατομμύρια ήδη φτωχοί θα γίνονται περισσότεροι, οι μικρές επιχειρήσεις και οι δανειολήπτες άστα να πάνε, νέοι επιστήμονες ήδη «μεταναστεύουν», οι μετανάστες (ιδίως οι χωρίς χαρτιά) θα πιεστούν ακόμα περισσότερο («εδώ δεν έχουμε να φάμε εμείς, αυτούς θα ταϊσουμε…;») και ούτε λόγος για εργαζόμενους και συνταξιούχους.

Γνωρίζουμε και πρέπει να το λέμε και μεταξύ μας, τώρα που οι συνέπειες της κρίσης έφτασαν μέχρι την πόρτα μας: το περίφημο «κοινωνικό κράτος» αφορά μια παλιότερη περίοδο ανάπτυξης, τόσο του καπιταλισμού, όσο και των εργατικών αγώνων. Όσο σωστά, λοιπόν, κι αν κάνουμε να πιέζουμε για την υπεράσπιση και τη διεύρυνσή του, όσο λάθος κι αν κάνουν τμήματα του κινήματος να μιλούν για αγώνες «έξω απ’το κράτος», (οφείλουμε να) ξέρουμε ότι οι διεκδικήσεις, στην παρούσα φάση, έχουν ένα όριο.

Τι κάνουμε, λοιπόν, σ’αυτή τη νέα συνθήκη;

Ορισμένες εκδοχές της Αριστεράς δεν εννοούν να κάνουν απολύτως τίποτα διαφορετικό, σα να μην έχει αλλάξει τίποτα: προπαγάνδα για τα χειρότερα που ήρθαν (λες κι αυτό φτάνει για να εμπνεύσει και …να τα διώξει), συνθηματολογία, αυτοδικαίωση («τα λέγαμε εμείς…»), επιτροπές με ατέλειωτη διαβούλευση για το πολιτικό πλαισιο μεταξύ των ήδη πεισμένων, μηχανιστική εκφώνηση αιτημάτων.

Σε ό,τι μας αφορά, γνωρίζουμε ήδη ότι το ατέλειωτο μοίρασμα φυλλαδίων δε φτάνει, γνωρίζουμε ήδη από τις πολλές εκδηλώσεις και την αρθρογραφία ότι το να τα λέμε σωστά δε φτάνει επίσης, ότι το να έχουμε προτάσεις είναι πολύ σημαντικό αλλά δεν αρκεί από μόνο του και ότι οι διαδηλώσεις, όσο κι αν δείχνουν τη δύναμή μας στο δρόμο, δεν μπορούν να κρατήσουν επ’άπειρον. Το ερώτημα παραμένει: τι κάνουμε;

Όποιες κι αν είναι οι εξελίξεις στο χώρο μας, στο επόμενο διάστημα η δουλειά μας θα κριθεί σε τρία επίπεδα:

1) στο κινηματικό, στην επιτυχία δηλαδή των απεργιακών κινητοποιήσεων να δημιουργούν ελπίδα ότι τα μέτρα δεν είναι μοιραία και πολιτικό κόστος στην άτυπη συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ-ΛΑΟΣ,

2) στο πολιτικό-θεσμικό, στη δυνατότητά μας δηλαδή να δημιουργήσουμε έναν αντίπαλο πολιτικό πόλο με δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ, του ΚΚΕ και της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, στη βάση συγκεκριμένων προτάσεων με ορίζοντα ευρωπαϊκό και

3) στο κοινωνικό, στη δυνατότητά μας δηλαδή να απαντάμε πρακτικά (όχι προπαγανδιστικά) στις συνέπειες της κρίσης. Ας πούμε, αφαιρετικά έστω, ότι τα άλλα «γίνονται». Τι κάνουμε με το τρίτο;

Στον «άλλο κόσμο» πώς θα πας / έτσι πού είναι τούτος ‘δώ;

Η κρίση του καπιταλισμού δε θα σημάνει την κατάρρευσή του, κι αυτό, όσο μικρές κι αν είναι σήμερα οι δυνάμεις μας, μας υποχρεώνει να ξαναδούμε το ζήτημα του «άλλου κόσμου που είναι εφικτός». Για τους φτωχούς μεριμνά η Εκκλησία: δουλειά της Αριστεράς είναι να μεριμνά για τον κομμουνισμό.

Ακόμα κι έτσι, όμως, ο περίφημος «άλλος κόσμος», ούτε ουρανοκατέβατος θα έρθει, ούτε είναι δυνατό να τον «φέρουν» εξαθλιωμένοι και απελπισμένοι.
Η δουλειά μας, σήμερα, είναι να αποτρέψουμε την εξαθλίωση και την απελπισία (που οδηγούν μαθηματικά στην ακροδεξιά και την τυφλή, αντικοινωνική βία) και να δώσουμε πρακτικά παραδείγματα του πώς μπορεί να είναι μια κοινωνία στηριγμένη στην αλληλεγγύη.

Όποτε η αριστερά μπορούσε να απαντά πρακτικά, κέρδιζε την εμπιστοσύνη και την υποστήριξη του κόσμου. Το 2010 δεν είναι το ’42 και στην Ελλάδα δεν έχουμε κατοχή, ας θυμηθούμε όμως ότι, μια φορά κι έναν καιρό, εκτός απ’το να πολεμά, «το ΕΑΜ μας έσωζε απ’την πείνα», αντί να κάθεται και να διατυπώνει γενικώς αιτήματα.

Το αναγκαίο, το χρήσιμο: το κοινό

Όσο το δημόσιο -δηλαδή το εγγυημένο από το κράτος- συρρικνώνεται, τόσο πιο επείγον είναι για εμάς να φέρουμε στο προσκήνιο το κοινό: αξιοποιώντας διεθνείς εμπειρίες, πολιτικοποιώντας και γενικεύοντας όσα κάνουμε ήδη εδώ, αξιοποιώντας τους διαθέσιμους -οικονομικούς και μη- πόρους, αναδεικνύοντας το γεγονός ότι ήδη σε πολλές γειτονιές στήνονται συνελεύσεις με κόσμο που θέλει να πάει πέρα από τη μίζερη ανακύκλωση των δεινών του. Πώς;

– οργανώνοντας συλλογικές κουζίνες και υπαίθρια καφέ: απ’τον καθένα σύμφωνα με τις δυνατότητές του στην καθεμία σύμφωνα με τις ανάγκες της. Μέχρι τώρα, η Κυριακή ήταν η μέρα του «καλού» φαγητού που μονοπωλούσε η οικογένεια. Μπορούμε να αλλάξουμε αυτή τη συνήθεια, κάνοντας μια πλατεία ή το προαύλιο ενός σχολείου (για λόγους «ορατότητας») τον τόπο του κυριακάτικου φαγητού, εκεί όπου κανείς μπορεί να τρώει καλά μ’ένα συμβολικό αντίτιμο, ίσα-ίσα για να μπορέσει να ξαναοργανωθεί η κουζίνα και την επόμενη εβδομάδα. Οι μετανάστες θα είναι οι πρώτοι που θα επωφεληθούν, το ίδιο και οι γυναίκες, που είθισται να επωμίζονται αποκλειστικά τις προετοιμασίες: προοπτικά, ένα μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού θα έχει μεταφερθεί στη γειτονιά –έννοια που απ’τα χρόνια της «ευμάρειας» σχεδόν έχει εξαφανιστεί. Το ίδιο μπορούμε να κάνουμε με τον καφέ, τώρα μάλιστα που καλοκαιριάζει: αντί τα τραπεζοκαθίσματα να καταλαμβάνουν τις πλατείες μας, ας τις ανακτήσουμε εμείς σε βάρος τους.

– οργανώνοντας αθλητικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις: αθλητές δεν είναι μόνο οι πρωταθλητές και δημιουργοί δεν είναι μόνο αυτοί που προβάλλονται απ’την τηλεόραση ή πληρώνει κανείς για να τους απολαύσει. Οι δουλειές των σχολικών θεατρικών ή «περιβαλλοντικών» ομάδων, τα ερασιτεχνικά συγκροτήματα, οι παρέες που μαζεύονταν ή μαζεύονται ακόμα για μπάσκετ ή μπάλα και οι δικές μας πολιτιστικές εκδηλώσεις (όχι ντε και καλά οι πιο δηλωμένες αριστερές) είναι η πρώτη «ύλη» για ένα τέτοιο σχέδιο. Διασκέδαση και ψυχαγωγία δεν είναι μοιραίο να αποτελούν εμπόρευμα ή υπόθεση της κλειστής παρέας.

– οργανώνοντας ανταλλακτικά και χαριστικά παζάρια: CD, DVD, βιβλία και περιοδικά που δεν θέλουμε πια, ρούχα που δε φοράμε ή δεν μας κάνουν, παλιές συσκευές που δε χρησιμοποιούμε, πιθανότατα χρειάζονται σε κάποιους άλλους. Αρκεί ίσως να σκεφτούμε ότι, με αυτή την «ύλη» και με στοιχειώδη οργάνωση, στη Βρετανία στήνονται ολόκληρες αλυσίδες καταστημάτων από Ιδρύματα Αλληλεγγύης σε Καρκινοπαθείς, Κέντρα Πρόληψης Καρδιοπαθειών, ΜΚΟ κλπ. Δε θα μπορούσαν, άραγε, να συνεισφέρουν σε τέτοια εγχειρήματα ιδιοκτήτες συνοικιακών καταστημάτων; Γιατί να μην τους το προτείνουμε;

– στήνοντας εναλλακτικά δίκτυα ενημέρωσης: Τα επίσημα μέσα χάνουν καθημερινά την αξιοπιστία τους, στα μεγάλα γεγονότα αποδεικνύεται ότι είναι τρωτά (π.χ. Δεκέμβρης 2008), η δημόσια τηλεόραση είναι σχεδόν αποκλειστικά κυβερνητική, οι μεγάλες εφημερίδες ζουν κυρίως χάρη στις προσφορές. Με ελάχιστο εξοπλισμό, αξιοποιώντας τις δυνατότητες του Ίντερνετ και προπαγανδίζοντας τα μέσα μας (με αυτοκόλλητα, στένσιλ, από στόμα σε στόμα), μπορούμε να στήσουμε ηλεκτρονικές εφημερίδες και web-tv: σταθμοί και εφημερίδες της γειτονιάς, του σχολείου, της τοπικής συνέλευσης, των εργαζομένων στο Δήμο –μέσα που στήνονται από μη ειδικούς, προβάλλουν όσα αυτοί αξιολογούν ως σημαντικά, αμφισβητούν και ανταγωνίζονται την «αλήθεια» των επίσημων ΜΜΕ, καταργούν το μονοπώλιο των επιχειρηματιών και αποκαλύπτουν την ομοιομορφία που αυτοί έχουν επιβάλει, αξιοποιούν τη διάθεση καλλιτεχνών και διανοουμένων να συμβάλουν στο εγχείρημα για το κοινό. Αρκεί ίσως να σκεφτούμε –ως παράδειγμα από την ανάποδη- ότι με ερασιτεχνικές βιντεοκασέτες το ’80 και προβάλλοντας-κολακεύοντας οπαδούς απ’το ’90 μέχρι σήμερα, ο Καρατζαφέρης κατάφερε να οργανώσει ένα διολου ευκαταφρόνητο δυναμικό και σήμερα να εισβάλει στο Ίντερνετ, δημιουργώντας «γεγονότα», όπως π.χ. στην ηλεκτρονική διαβούλευση για την ιθαγένεια. Αυτό που μπορεί να κάνει ένας κακόβουλος μηχανισμός, είναι σίγουρα μικρότερο από αυτό που μπορούν πολλά τοπικά κινήματα αντιπληροφόρησης: η τεχνογνωσία μεταδίδεται εύκολα, το μέσο είναι γρήγορο και φτηνό και η εξοικείωση με αυτό είναι ήδη μεγάλη. Ας σκεφτούμε, ακόμα, τη δυνατότητα «αδελφοποίησης», μέσω του Διαδικτύου, με γειτονιές της Ευρώπης που επίσης αυτοοργανώνονται.

– προβάλλοντας καθημερινά παραδείγματα αλληλοβοήθειας: αυτός που δεν έχει χρήματα ή δεν μπορεί να βοηθήσει κυρίως με χρήματα, μπορεί να έχει γνώσεις ή άλλους πόρους και να προσφέρει υπηρεσίες με βάση αυτούς: βοήθεια στα μαθήματα ή στις ξένες γλώσσες, μαθήματα ελληνικών σε μετανάστες, παροχή εισιτηρίου (ήδη το «κίνημα» αυτό έχει κάνει αισθητή την παρουσία του και λαμβάνονται μέτρα εναντίον των αλληλέγγυων), δωρεάν οικιακή βοήθεια, συλλογικές μετακινήσεις, παροχή-ανταλλαγή πολιτιστικών αγαθών, ιατρική βοήθεια, νομική υποστήριξη, παροχή τεχνογνωσίας (π.χ. στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές ή τις επισκευές), ενημέρωση ανέργων για πιθανές θέσεις εργασίας ή πρόσκαιρης απασχόλησης, συμμετοχή στη δημιουργία απεργιακών ταμείων, ενημέρωση για φθηνότερες αγορές, συγκατοίκηση, συλλογικές διακοπές, συμφωνίες με συνοικιακά μαγαζιά για πώληση ειδών πρώτης ανάγκης σε χαμηλότερες τιμές.

H Koμμουνιστική Επανίδρυση οργανώνει αλληλέγγυο εμπόριο: αγοράζουμε ένα ευρώ το ψωμί και το πουλάμε όσο το αγοράζουμε.

Να εξηγούμαστε για να μην παρεξηγούμαστε

Με όλα τα παραπάνω, σε καμία περίπτωση δεν προτείνεται μια νεοαναρχικού-νεορομαντικού τύπου «φυγή προς το κοινωνικό», η οικοδόμηση «σοσιαλιστικών νησίδων» ή η εγκατάλειψη των άμεσων διεκδικήσεων και της πολιτικής στρατηγικής. Η άποψη που θέλει τον καπιταλισμό να υποκύπτει έπειτα από μερικές εκατοντάδες ή χιλιάδες «τσιμπήματα» -ή η ομόλογή της, που ελπίζει στις «ρωγμές» και το περίπου (;) μεταφυσικό Συμβάν- δεν μπορεί να αποτελεί στα σοβαρά σχέδιο της Αριστεράς. Με αυτή την έννοια, οι παραπάνω σκέψεις συμπληρώνουν αντί να υποκαθιστούν την «κλασική» πολιτική μας δουλειά –στο σωματείο, τη φοιτητική παράταξη, τη δημοτική κίνηση, με μια λέξη, μέσα στο κράτος. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η αξιοπιστία μας όταν μιλάμε για τα μεγάλα -για την πολιτική «με κεφαλαίο Π» ή για τον κομμουνισμό-, κρίνεται από την εμβέλεια της δουλειάς μας στα μικρά: από τη δυνατότητά μας να δείχνουμε με γενικεύσιμα παραδείγματα ότι ο κομμουνισμός δεν είναι η ιδανική κοινωνία προς την οποία τείνουμε, αλλά μια τάση υπαρκτή από σήμερα.

Σήμερα, που τίποτα δεν είναι ίδιο με χτες, η αξιοπιστία μας θα κριθεί από τη δυνατότητά μας να ξανασυναρμολογήσουμε μια κατακερματισμένη κοινωνία ή, έστω, να δώσουμε με παραδείγματα την κατεύθυνση για να να αποκατασταθεί-ανανοηματοδοτηθεί ο δεσμός. Ας δοκιμάσουμε να είμαστε χρήσιμοι σ’αυτό.

Πολλές από τις ιδέες που εκτίθενται παραπάνω, έχουν διατυπωθεί ήδη σε κείμενα συντρόφων. Ενδεικτικά:

Α. Καρίτζης: Η Νέα Αριστερά του 21ου αιώνα

http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=519465

Τ. Κορωνάκης: Απαντάμε στην κρίση;

http://tkoronakis.wordpress.com/2010/04/28/%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AC%CE%BC%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BA%CF%81%CE%AF%CF%83%CE%B7/

Advertisements

Περί theatrodromou
Το Θέατρο Δρόμου είναι ένας τρόπος να πεις όσα μπορούν να ειπωθούν με κείμενα, εικόνες και μουσικές.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: